انعكاس زندگى وحشى در مثنوى ناظر و منظور

وحشى آنجا كه در مورد درد جدايى ناظر و منظور صحبت مى‏كند، به ياد درد عشق و درون پر سوز و گداز خود مى‏افتد و از اينكه همدرد و همرازى ندارد راز خود را با خود در ميان مى‏گذارد. در اين رنج و تعب، فلك پر جور و جفا را مقصّر مى‏داند، آرزوى مرگ مى‏كند، تا از اين غم بدر آيد:

نه همدردى كه درد خويش گويم       از او درمان درد خويش جويم

گرفتن مضمون از شعر ديگر شاعران در منظومه ناظر و منظور

از اين ناجنس ياران ريايى      بسى بيگانگى به ز آشنايى    ديوان: 432

[من از بيگانگان هرگز ننالم           كه با من هرچه كرد آن آشنا كرد]

مثنوى‏ها

سابقه مثنوى ناظر و منظور در ادبيّات فارسى يا عربى

مثنوى ناظر و منظور پس از طرح بكر و هنرمندانه ديوان شمس تبريزى به وسيله مولوى با درونمايه عشق الهى به شعر كشيده شده است. تمايل دو شاهزاده همجنس نسبت به هم، تمايلى است به سوى وحدت و عشق الهى كه در آثار وحشى نمايانگر است:

خوشا صحراى عشق و وادى او      خوشا ايّام وصل و شادى او